De Nieuwe Kerk
Het Hess-orgel van de Nieuwe Kerk
orgelnieuwekerk

Geluidsfragment

Jan Pieterszoon Sweelinck (1562-1621), Mein junges Leben hat ein End, Quinta variatio,
gespeeld op het Hess-orgel van de Nieuwe Kerk


orgelbaknieuwekerk


Huidige dispositie
N.B.: oud betekent: zestiende eeuw (Van Covelens) of zeventiende eeuw (Van Hagerbeer of Van Loon)

Hoofdwerk
Bourdon 16 Nieuw gemaakt in 1985. Van C-groot tot en met gis klein van hout, rest metaal
Praestant 8 C en Cis in de middentoren achter het front uit 1985; D tot en met gis1 in het front van Hess. Vanaf a1 op de lade, oud;
Roerfluyt 8 Op enige oude hoeden na nieuw gemaakt in 1985 Geheel metaal. Zeer wijde mensuur, hoeden dichtgesoldeerd
Octaaf 4 nagenoeg geheel oud
Nachthoorn 4 27 pijpen oud, de rest nieuw in gelijke factuur uit 1985
Quint 3 oud
Octaaf 2 oud
Gemshoorn 2 14 pijpen oud, de rest nieuw uit 1985 in gelijke factuur
Cornet 5 st, disc beginnend op c-eengestreept. Het 8-voets koor gedeeltelijk van onbekende herkomst; de rest uit 1985. Samenstelling: 8', 4', 2 2/3', 2', 1 3/5. Het register is vanaf de lade voor het hoofdwerk op een bank direct achter het front geplaatst
Mixtuur 3-4 sterk 1791 en 1985. Samenstelling als in 1791; pijpwerk van nogal uiteenlopende herkomst;
Tertiaan 1 3/5 1985; in plaats van het oorspronkelijke Carillon
Trompet 8 Houten stevels en koppen. Enige herintonatie in 1997. Model naar de Trompet 8 in het Hess-orgel te Alphen aan den Rijn/Oudshoorn

Bovenwerk
Holpijp 8 Groot octaaf (in eiken) en klein octaaf (in metaal) naar Hess gemaakt in 1985. Discant Hess, 1791
Quintadena 8 Van Giessen 1730, afkomstig uit het voormalig orgel der Waalse Kerk te Haarlem
Fluit 4 Hess, 1791
Picolo 2 Gabry, 1882
Flageolet 1 1985, model naar Hess
Vox Humana 8 1985. Houten stevels en koppen. Referentie voor kelen en bekers: het gelijknamig register op het Bovenwerk van het Van Hagerbeerorgel van de Pieterskerk te Leiden

Pedaal
Subbas 16 Geheel van eiken, Knipscheer 1862
Octaaf 8 Geheel Van Vulpen 1994, loden pijpwerk naar oude factuur van de nog aanwezige oude pijpen uit de Octaaf 4' van het pedaal
Octaaf 4 In het klein-octaaf nog 8 pijpen van Van Covelens, 1523; de rest nieuw naar diezelfde oude factuur, Van Vulpen, 1994.
Trompet 8 Geheel Van Vulpen, 1994. Oud-Hollandse factuur: open kelen, grote open voeten, loden koppen en stevels met een messing ring; Referentie. de Van Hagerbeer Trompet 8 op het Bovenwerk van het hoofdorgel in de Nieuwe Kerk te Amsterdam

Varia
Toonhoogte 18-eeuwse kamertoon, 1/2 toon onder a1= 440 Herz
Stemming naar Kirnberger met modificatie van Klaas Bolt
Windvoorziening twee nieuwe spaanbalgen, opgesteld in de torenruimte

Uitgebreide informatie in: Hans van Nieuwkoop,
Haarlemse orgelkunst van 1400 tot heden
, (Deel III, onderdeel 3.1), 1988, ISBN 90-6375-091-9.